هدايت به امام اين نكته را خاطر نشان مىسازد و مىگويد : مقصود از هادى ، همان مبيِّن مجملات آيين است و طبعاً اين مقام در اختيار امام خواهد بود . آن‌گاه آياتى را مىآورد كه لفظ هدايت در آنها به معناى بيان كردن به كار رفته است از آن جمله آيهء « وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ . . . » أى بَيَّنالَهُمْ . . . ؛ « 1 » يعنى براى ايشان بيان كرديم . مؤيد نظر سوم كه در روايات وارد شده است اين است كه قرآن در برخى از موارد كه در مورد « امام » سخن مىگويد ، بلافاصله مسألهء هدايت و راهنمايى را پيش مىكشد و مىرساند كه هدايت و رهبرى مردم از شؤون امام مىباشد ؛ مانند « وَ جَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوا . . . ؛ « 2 » آنان را پيشوايانى قرار داديم كه به امر و فرمان ما ، مردم را با كمال بردبارى و استقامت ، هدايت مىنمايد » . « 3 » سؤال ديگر : ممكن است گفته شود آيا مقام هدايت و راهنمايى فقط از آن حضرت على عليه السلام است يا اين كه پيشوايان گرامى ديگر ، بلكه اوصياى تمام پيامبران نيز راهنمايان مردم هستند ؟ پاسخ : على عليه السلام فرد روشن و كامل هاديان امت است ؛ ولى اين مقام اختصاص به وى ندارد و ساير امامان و بلكه اوصياى همهء پيامبران نيز هادى و راهبر مردمند و جملهء « أنت الهادي يا علي » از قبيل تطبيق كلى به يك فرد كامل است و اين حقيقتى است كه در روايات به آن تصريح شده است چنان كه مىفرمايد : « كل إمام هاد لكل قوم في زمانهم . . . » . « 4 » سؤال سوم : آيا از جمله استفاده مىشود كه در هر قرن و زمانى در ميان تمام اقوام و ملل راهنمايى وجود داشته است ؟ پاسخ آن مثبت است و ظاهر يا صريح جملهء « وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ » وجود راهنما در ميان تمام اقوام و ملل است و از برخى از

--> ( 1 ) . فصلت ( 41 ) آيهء 17 . ( 2 ) . سجده ( 32 ) آيهء 24 . ( 3 ) . گروهى از پيامبران علاوه بر منصب نبوت داراى مقام امامت نيز بودند . ( 4 ) . به اين مضمون روايات زيادى وارد شده است ر . ك : تفسير برهان ، ج 2 ، ص 280 ، ح 8 .